|  |  | | Achterhoeks Planetarium | | een ontdekkingstocht naar aarde, planeten en sterren |
|
|  | | |  | |  | | | |
|  |  |
"De wereld op zijn kop" zoals Henk Olthof boven de ingang heeft gezet van dit planetarium.
Een derde planetarium laat de zuidelijke sterrenhemel zien inclusief een afbeelding van het zuidelijk halfrond van de aarde. Recht boven ons hoofd bevindt zich nu Antarctica.
De hemelzuidpool bevindt zich nu ook recht boven het hoofd waarbij de koepel al ronddraaiend de beweging van de sterren laat zien zoals dit te zien is vanaf de Zuidpool.
Het zuidelijk halrond kent geen Poolster waar alles omheen lijkt te draaien. Om het zuiden te vinden wordt het 'Zuiderkruis' gebruikt, één van de bekendste sterrenbeelden. Vanaf de Zuidpool zien we het gehele jaar door dezelfde sterren (evenals vanaf de Noordpool), dat wil zeggen, als het donker is. Gedurende ons zomerseizoen is het op het Zuidelijk halfrond winter en op de Zuidpool zefls een half jaar lang donker. Alle sterren draaien om een denkbeeldig punt recht boven ons. Deze wintersterrenbeelden zien we dan ook een half jaar lang. Een ster als Betelgeuze, die nu laag boven de horizon staat, draait mee en legt een grote cirkel af langs de horizon en altijd op dezelfde hoogte (rechte klimming) boven de horizon.
Zomersterrenbeelden zijn er dus niet. In de zomer is het een half jaar lang licht en zien we geen sterren. Tijdens een zonsverduistering zouden we weer wel sterren kunnen zien, maar ook dan zien we dezelfde sterrenbeelden als in de winterperiode.
We vinden hier ook de ster die het dichtst bij de zon staat op een afstand van 4,3 lichtjaar. Het is eigenlijk een groepje van drie sterren met als helderste Alpha Centauri.
We kunnen hier ook de Melkweg en de Magelhaense Wolken (twee kleine satellietstelsels, net buiten ons eigen Melkwegstelsel) zien. De Melkweg heeft een diameter van ongeveer 100.000 lichtjaar en de Zon zit op ongeveer 26.000 lichtjaar van het centrum. De Grote Maegelhaanse Wolk zit op een afstand van ongeveer 170.000 lichtjaar (vanaf de Zon) en de Kleine Magelhaense Wolk op ca. 190.000 lichtjaar.
In deze zuidelijke hemelkoepel kan ook een zonsverduistering gesimuleerd worden.
Dat is vooral voor ons Nederlanders van groot educatief belang aangezien de eerstvolgende volledige zonsverduistering in ons land pas weer zal plaatsvinden in de 22e eeuw.
Maar dan wel weer drie keer kort achter elkaar: in 2135, 2142 en 2151.
Voorlopig valt er alleen te genieten van gedeeltelijke verduisteringen zoals op 4 januari 2011 het geval was.
7 Wat is tijdens een zonsverduistering de juiste volgorde? maan-aarde-zon of aarde-zon-maan of zon-maan-aarde
Zons- en maansverduisteringen zijn van tevoren te berekenen.
Het vlak waarin de maan om de aarde draait maakt een hoek van 5,1 graden ten opzichte van het eclipticavlak (het vlak waarin de aarde rond de zon draait).
Daardoor is er tijdens nieuwe maan niet telkens ook een zonsverduistering. Meestal kunnen we nog boven of onder de maan langs kijken en de zon zien. Als de maan het aardse eclipticavlak doorsnijdt spreken we van een knooppunt.
Nu weten we ook of er een zonsverduistering te zien is: als èn de maan door een knooppunt gaat èn als het nieuwe maan is.
Voor een maansverduistering geldt iets vergelijkbaars maar dan bij volle maan.
De meters in de Replica geven aan of de maan in een knooppunt staat en welke maanfase er is. Doordat de baanbewegingen van aarde en maan bekend zijn kunnen we dus berekenen wanneer de eerstvolgende verduistering zal plaatsvinden.
Tevens projecteert een Mars-simulator de
retrograde beweging van de planeet Mars tussen de sterren.
Planeten lijken soms in een lus even achteruit te bewegen aan de hemel om vervolgens hun oorspronkelijke richting weer te vervolgen.
Een uitleg over deze retrogade beweging is te vinden onder een van de 'links'.
|
| | | | | | |
| |
|
